Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, câu hỏi viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) chiếm 2.0 điểm nhưng là một trong những điểm yếu của học sinh. Đây là những vấn đề cần lưu ý để đạt điểm cao phần này.
1. Viết đoạn văn nghị luận được chấm theo những tiêu chí nào?
Đoạn văn nghị luận được chấm theo các tiêu chí:
- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng
- Xác định đúng vấn đề nghị luận
- Triển khai vấn đề nghị luận
- Có yếu tố sáng tạo
2. Đoạn văn nghị luận có bắt buộc viết trong một đoạn không?
Có. Bạn phải trình bày bài làm trong một đoạn văn, không được ngắt xuống dòng.
3. Viết đoạn văn khoảng 200 chữ có bắt buộc đúng 200 chữ không?
Không. Đề yêu cầu viết khoảng 200 chữ, có thể viết từ 100 – 300 chữ.
Tuy nhiên, tránh viết trên 300 chữ, như một bài văn thu nhỏ, sẽ bị trừ điểm dung lượng.
4. Đoạn văn nghị luận có bắt buộc theo một kiểu trình bày nhất định không?
Không bắt buộc. Bạn có thể lựa chọn các hình thức:
- Diễn dịch
- Quy nạp
- Móc xích
- Song hành
Tuy nhiên, nên ưu tiên hình thức diễn dịch hoặc tổng – phân – hợp.
5. Cấu trúc đoạn văn nghị luận theo kiểu tổng – phân – hợp gồm mấy phần?
Gồm 3 phần:
- Mở đoạn
- Thân đoạn
- Kết đoạn
6. Mở đoạn trong đoạn văn nghị luận xã hội nên viết như thế nào?
Mở đoạn có thể viết 1–2 câu, gồm:
- 1 câu dẫn dắt
- 1 câu nêu rõ vấn đề nghị luận
Tuy nhiên, nếu là học sinh trung bình thì nên gom phần dẫn dắt và giới thiệu vấn đề nghị luận thành 1 câu để tiết kiệm thời gian.
7. Thân đoạn của đoạn nghị luận xã hội cần triển khai những nội dung gì?
Thân đoạn cần:
- Triển khai, làm rõ vấn đề nghị luận (giải thích, bàn luận).
- Sử dụng lí lẽ và bằng chứng phù hợp.
Trong phạm vi đoạn văn ngắn, chỉ nên chọn một hoặc một vài bằng chứng tiêu biểu, tránh đưa quá nhiều bằng chứng hoặc không có bằng chứng.
8. Thí sinh có được bày tỏ quan điểm cá nhân trong đoạn văn không?
Được. Bạn có quyền bày tỏ quan điểm riêng, nhưng:
- Phải có lí lẽ, căn cứ xác đáng.
- Phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
9. Kết đoạn trong đoạn văn nghị luận xã hội nên viết như thế nào?
Kết đoạn nên:
- Khái quát lại vấn đề nghị luận
- Rút ra bài học nhận thức và hành động.
Thường viết trong khoảng 1 câu.
10. Nội dung chính của đoạn nghị luận văn học cần tập trung vào đâu?
Cần phân tích vấn đề nghị luận thông qua các chi tiết, hình ảnh, biểu hiện cụ thể trong văn bản được cho, không kể lại, không suy diễn ngoài văn bản.
11. Khi phân tích trong đoạn nghị luận văn học có bắt buộc phải dùng bằng chứng không?
Có. Ý phân tích phải gắn với bằng chứng cụ thể lấy từ văn bản đọc hiểu để làm rõ vấn đề nghị luận.
12. Đoạn nghị luận văn học có cần đánh giá, nhận xét không?
Có. Sau khi phân tích, cần có nhận xét, đánh giá khái quát về ý nghĩa vấn đề, giá trị nội dung hoặc nghệ thuật, tình cảm, tư tưởng được thể hiện.
13. Đánh giá trong đoạn văn nghị luận văn học cần đảm bảo yêu cầu gì?
Đánh giá phải phù hợp với nội dung đã phân tích, không tách rời văn bản, không nêu nhận xét chung chung.
14. Viết đoạn văn nghị luận có bị trừ điểm chính tả, dùng từ, ngữ pháp không?
Có. Tùy vào số lỗi mắc sẽ bị trừ trên tổng số điểm đạt được của câu.
15. Sáng tạo trong đoạn nghị luận được hiểu là gì?
Là cách diễn đạt tinh tế, nhận xét sâu sắc hoặc ý kiến riêng hợp lí, không trái văn bản và chuẩn mực.
Lời Kết
Nắm vững 15 nguyên tắc trên sẽ giúp bạn định hình tư duy viết đoạn văn một cách nhanh chóng, chính xác. Hãy nhớ: Chặt chẽ về cấu trúc – Sắc bén về lý lẽ – Chân thành trong cảm xúc chính là chìa khóa chinh phục kiểu bài này.
Muốn tìm hiểu chi tiết hơn, mời các bạn đọc Ebook Hệ thống 24 dạng viết đoạn 200 chữ thơ, truyện

